Gaz z łupków: bezpieczeństwo i odpowiedzialność – wyniki projektu badawczego

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska na zlecenie Ministerstwa Środowiska przez 3 lata badała wpływ poszukiwania i eksploatacji gazu łupkowego na środowisko. Zbadano 7 (sic!) odwiertów i na tej podstawie wyciągnięto wnioski – możemy czuć się bezpiecznie. Raporty z krajów, gdzie od lat wydobywa się gaz z łupków i zbadano tysiące otworów, mówią coś zupełnie innego.

3 lata temu Minister Środowiska powierzył Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska realizację projektu związanego z uwarunkowaniami środowiskowymi pozyskiwania gazu z łupków w Polsce. Podczas konferencji „Gaz z łupków: bezpieczeństwo i odpowiedzialność – wyniki projektu badawczego” po raz pierwszy publicznie przedstawiono wyniki kompleksowych prac badawczych prowadzonych w rejonie siedmiu odwiertów za gazem z łupków znajdujących się na terenie województwa pomorskiego oraz lubelskiego.

Sławomir Brodziński, Główny Geolog Kraju i Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, otwierając spotkanie, zaznaczył: – W Polsce od ponad stu lat wydobywa się ropę naftową i gaz ziemny. Dlatego do niedawna eksploatacja węglowodorów nie budziła wśród Polaków żadnych obaw. Sytuację zmieniło pojawienie się pierwszych szacunków dotyczących krajowych złóż gazu w łupkach i paranaukowych, najczęściej zagranicznych opracowań przewidujących znaczne zagrożenie dla środowiska. Od dziś jako pierwsi w Europie dysponujemy wiedzą, która po pierwsze pozwoli rozliczyć się z mitami, a po drugie – przyczyni się do bardziej bezpiecznego prowadzenia prac rozpoznawczych i wydobywczych w przyszłości. Nie tylko w zakresie gazu z łupków, lecz także gazu zamkniętego czy ze złóż konwencjonalnych.

– W minionych latach media dywagowały o ewentualnych skutkach środowiskowych prac przedsiębiorców podczas pozyskiwania gazu z łupków. Często były to jedynie domysły lub przypuszczenia, wynikające z braku obiektywnych, rzetelnych informacji oraz badań w tym zakresie. Realizacja projektu miała zatem oczywisty cel – wyjście naprzeciw społecznym oczekiwaniom poprzez zapewnienie unikatowego źródła danych, jakimi są wyniki badań terenowych – wyjaśnił Michał Kiełsznia, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Badania były realizowane na terenach, na których prowadzono prace rozpoznawcze, oraz w ich bezpośrednim otoczeniu. Wykonywały je państwowe instytuty badawcze i uczelnie wyższe. Zaangażowano w nie ponad 60 ekspertów i specjalistów z takich instytucji jak: Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (główny odpowiedzialny), Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Politechnika Gdańska oraz Główny Instytut Górnictwa w Katowicach.

Badania i analizy wykonywano na wszystkich etapach prac przedsiębiorstw prowadzących poszukiwania: przed zabiegiem szczelinowania, w jego trakcie i po jego zakończeniu. Prace badawcze obejmowały:

  • rozpoznanie warunków lokalnych i zaplanowanie badań terenowych,
  • badanie stanu zerowego/zastanego środowiska przed rozpoczęciem prac rozpoznawczych,
  • badania w trakcie wiercenia otworu pionowego/kierunkowego,
  • badania w trakcie zabiegów uruchomiania złoża z zastosowaniem szczelinowania hydraulicznego oraz testów produkcyjnych,
  • badanie stanu środowiska po zakończeniu prac na terenie zakładu,
  • badanie stanu środowiska w dłuższym czasie po zakończeniu prac.

Zakres i metody badań dostosowano do lokalnych uwarunkowań oraz harmonogramów prac prowadzonych przez przedsiębiorstwa, co było dużym wyzwaniem dla obu stron.

Wykonane badania pozwoliły na stwierdzenie, że prowadzone prace rozpoznawcze, w tym szczelinowanie, nie wpłynęły znacząco na stan środowiska.

Nie stwierdzono znaczących i trwałych zmian stanu chemicznego wód podziemnych i powierzchniowych, pogorszenia parametrów gleb pod kątem rolniczym ani podwyższenia stężeń pierwiastków promieniotwórczych (radonu) w glebie. Prowadzone działania nie miały także wpływu na stan zasobów wód podziemnych (nie spowodowały obniżenia zwierciadła wód podziemnych). W kilku przypadkach stwierdzono w powietrzu gruntowym tymczasowe podwyższenie analizowanych parametrów. Ustalono, że wynikało ono z gromadzenia się współczesnych produktów naturalnych przemian biologicznych pod folią uszczelniającą badane tereny lub w jednym przypadku – z karbońskich pokładów węgla.

Podczas pracy urządzeń spalinowych dużej mocy i wysokowydajnych pomp, w trakcie szczelinowania, odnotowano krótkotrwałe przekroczenia dopuszczalnych wartości poziomu hałasu i chwilowe podwyższenie wartości niektórych parametrów analizowanych w powietrzu (tlenki siarki i azotu oraz związki organiczne).

Ingerencja w krajobraz prowadzonych prac była stosunkowo krótkotrwała, a po jej zakończeniu nie pozostawiła znaczącego śladu w krajobrazie.

Podczas prowadzonych badań nie zarejestrowano drgań pochodzących od wstrząsów sejsmicznych związanych z procesem pękania górotworu spowodowanym szczelinowaniem. W jednym przypadku stwierdzono drgania na powierzchni terenu wywołane pracą urządzeń służących do szczelinowania (pomp), jednak nie przekroczyły one dopuszczalnych wartości drgań.

Na podstawie otrzymanych wyników należy podkreślić, że kluczowym dla bezpieczeństwa ludzi i środowiska aspektem prowadzonych prac jest ścisłe przestrzeganie zarówno przepisów prawnych, jak i procedur dotyczących robót geologicznych (wiercenia otworów, wykonywania zabiegów szczelinowania itp.) oraz procesów transportu i odzysku/unieszkodliwiania odpadów, które powstają podczas wiercenia i szczelinowania.
I to jest największym problemem, bo mimo że w Polsce prowadzone są tylko prace poszukiwawcze, a nie eksploatacja, praktyka pokazała, że przestrzeganie przepisów i procedur nie jest dla koncernów wydobywczych priorytetem.


PIG-PIB: zakres, metody i wyniki badań środowiska


Materiał uzupłniający – odwierty objęte badaniem i zakres badań


Środowisko i prace rozpoznawcze dotyczące gazu z łupków. Wyniki monitoringu sejsmicznego


Określenie zakresu oddziaływania procesu poszukiwania i eksploatacji niekonwencjonalnych złóż węglowodorów na środowisko

Źródło: http://www.mos.gov.pl/

Wstecz
Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności, Raporty. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *